Sınır Dışı (Deport) Kararı Nedir ?

Yabancılara yönelik uygulanan sınır dışı etme kararı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun(YUKK) Yabancılar başlıklı İkinci Kısmının Sınır Dışı Etme başlıklı Dördüncü Bölümünde, 52 ila 60 ıncı maddeleri arasında düzenlenmiştir. YUKK’nun 54 üncü maddesinde düzenlenen sebepleri ihlal eden yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya Valiliklerce uygulanır. Sınır dışı etme kararının değerlendirme ve karar aşaması en fazla 48 saat sürer.

Yabancılar hangi durumlarda deport (sınır dışı) edilebilir?

Ülkemizde yaşayan bir yabancı aşağıdaki kriterlerden bir veya daha fazlasını karşılaması halinde sınır dışı edilebilir:

İşlediği suç nedeniyle hapis cezasına mahkûm edilenler, cezasının infazı sonrasında,
Terör örgütü ile iltisaklı olanlar,
Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar
Geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
İkamet izinleri iptal edilenler
İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler
Gayri resmi yollarla ülkeye giriş yapanlar
Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenler,
İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar
Her ne kadar yukarıda ülkemizde yaşan bir yabancının sınır dışı edilmesine sebep olacak koşullar belirtilmiş olsada aşağıda belirtilen hallerde sahip olan bir yabancı sınır dışı edilme koşullarına sahip olsa dahi sınır dışı edilemezler.
Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler
Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları sınır dışı edilemez.
Ancak Korumayı haklı kılan koşullar ortadan kalktığında, yetkililer deport sınır dışı etme emri çıkartabilir. Bu nedenle sınır dışı (deport) edilme sürecine ilişkin olayların değerlendirilmesi ve yönetilmesinde bilgili ve deneyimli avukatlarla çalışmanız önemlidir.

Sınır Dışı (Deport) Kararlarına Karşı Hangi Hukuki Yollara Başvurulabilir?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 54. Maddesinde yazan koşullardan bir veya daha fazlasına sahip olup istisnai durumları bulunmayan yabancılar hakkında verilen sınır dışı (deport) kararlarına tebliğden itibaren 7 gün içerisinde itiraz edilebilir. İtiraz idari işlemi yapan kurumun bulunduğu yerdeki idare mahkemesine yapılır. Mahkemenin kararı kesindir. Mahkeme sonuçlandırılıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.

Ancak hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma ve kaybolma riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari gözetim kararı alınır. Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar, geri gönderme merkezlerine götürülür. Mahkeme sonuçlandırılıncaya kadar geri gönderme merkezlerinde tutulurlar.

İdari Gözetim Altındaki Yabancı Ne Yapmalı?

Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak yabancının yasal işlemleri bu süre içerisinde tamamlanmaması halinde en fazla altı ay daha idari gözetim süresi uzatılabilir. İdari gözetim kararları Valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir. İdari gözetimin devamını gerektirecek bir durumun olmadığı kaanati oluşursa gözetim derhal sonlandırılabilir. İdari gözetim kararlarına karşı Sulh Ceza Hakimliğine başvurulabilir. Sulh Ceza Hakimliğine başvuru idari gözetimi doğrudan ortadan kaldırmaz. Sulh Ceza Hakimliği beş gün içerisinde başvuruyu sonuçlandırır. Sulh Ceza Hakimliğinin kararı idari gözetimin kaldırılması yönünde ise idari gözetim derhal sonlandırılır.

İdari Gözetimi sonlandırılan yabancılara aşağıda belirtilen alternatif yükümlülükler getirilebilir.

Belirli adreste ikamet etme
Bildirimde bulunma
Aile temelli geri dönüş
Geri dönüş danışmanlığı
Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma
Teminat
Elektronik izleme

Bu tedbirler toplamda 24 ayı geçemez. Yabancı kurallara uymazsa tekrar gözlemaltına alınabilir.

Türkiye'yi Terke Davet Nedir?

Sınır dışı edilme kararı alınması sonrasında idare yabancıyı ülkeyi terke davet edebilir. Terke davet sonrasında yabancıya ülkeyi terk edebilmesi için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınır. Ancak, kaçma ve kaybolma riski bulunanlara, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenlere, sahte belge kullananlara, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlara veya aldığı tespit edilenlere, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlara bu süre tanınmaz.

Terke davet edilen ve çıkış izin belgesi düzenlenen yabancılar verilen süre içerisinde ülkeyi kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın terk etmezlerse haklarında valilik tarafından idari gözetim kararı alınır.

Sonuç

Ülkemizde idarenin iş ve eylemleri yargı denetimine tabidir. İdare tarafından alınan sınır dışı etme (deport) kararlarına karşı süresi içerisinde yargı yollarına başvurularak sınır dışı edilme işlemi durdurulabilir. Ancak bu işlemin tesis edilmesi sonrası yabancıların özgürlüğünü kısıtlayıcı tedbirler uygunlanmaktadır. Bu sebeple sürecin özenli takibi, hak kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla alanında uzman avukatlar ile çalışılması tavsiye edilir.

Av. Kaan ÖZENÇ

Hukuki süreçlerde hızlı ve bilinçli hareket etmek kritik önem taşır. Detaylı bilgi ve danışmanlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.